80 jaar einde Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië op 15 augustus 1945

Op 15 augustus staan we stil bij het einde van de Tweede Wereldoorlog voor het Koninkrijk der Nederlanden en herdenken we alle slachtoffers van de oorlog tegen Japan en de Japanse bezetting van Nederlands-Indië. De oorlogservaringen en de grootschalige ontheemding die volgde werken door tot op de dag van vandaag bij inmiddels 2 miljoen Nederlanders met een Indisch oorlogsverhaal in de familie en ook in onze samenleving als geheel. Heeft u live of op tv de herdenking gezien bij het Indisch Monument Den Haag op 15 augustus 2025?

Herdenking 15 augustus

Jaarlijks wordt op 15 augustus stilgestaan bij het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog in het Koninkrijk der Nederlanden en worden álle slachtoffers herdacht van de oorlog tegen Japan en de Japanse bezetting van voormalig Nederlands-Indië. Ook in 2025 zal op vrijdag 15 augustus de Nationale Herdenking in de avond plaatsvinden op het veld bij het Indisch Monument in Den Haag. Op vrijdag 15 augustus 2025 vond in Den Haag de Nationale Herdenking 15 augustus 1945 plaats. Tijdens de Nationale Herdenking werd stilgestaan bij het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog in het Koninkrijk der Nederlanden. Op die dag herdenken we alle slachtoffers van de oorlog tegen Japan en de Japanse bezetting van voormalig Nederlands-Indië. Dit jaar is het 80 jaar geleden dat er met de capitulatie van Japan op 15 augustus 1945 een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog voor het Koninkrijk der Nederlanden.

Zijne Majesteit de Koning en minister-president Schoof woonden de nationale herdenking bij het Indiaans monument in Den Haag bij. De Koning hield tijdens de herdenkingsbijeenkomst een toespraak en legde de eerste krans. Het Indisch Monument is een (graf)monument in Den Haag ter nagedachtenis aan alle Nederlandse burgers, militairen en Romoesja die in de Tweede Wereldoorlog het slachtoffer zijn geworden van de Japanse bezetting (1942-1945) van het voormalige Nederlands-Indië. Zij kwamen om in de strijd, in de kampen of tijdens dwangarbeid. Elk jaar op 15 augustus vindt hier de Nationale Indië-herdenking plaats. Op die dag worden de slachtoffers van bovengenoemde gebeurtenis herdacht. De minister-president, staatssecretaris Judith Tielen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer waren eveneens aanwezig en legden kransen. Ter afsluiting van de ceremonie opende Koning Willem-Alexander het defilé langs het Indisch Monument. Zoë Tauran, Jordan Roy, Jamai Loman en het Orkest Koninklijke Luchtmacht onder leiding van majoor Jasper Staps verleenden tijdens de herdenking hun muzikale medewerking. In 2025 werd de vaandelwacht geleverd door het Eskader van de Koninklijke Marine. Tijdens de herdenking bracht het historische vliegtuig Catalina een eerbetoon met een flypast over het Indisch Monument.  

Eerdere herdenkingszegels Nederlands-Indië

Eigenlijk zou Jan Bons de Verzet en Bevrijding 1940-1945 zegels (40 jaar Tweede Wereldoorlog (1985)) ontwerpen. Naast de drie zegels zou een vierde zegel verschijnen voor de bevrijding van Nederlands-Indië. De beoordelingscommissie van de PTT had echter alleen maar negatief commentaar op de zegels van Bons, ook op het feit dat een uitspraak van een anarchist was gebruikt. Na veel geharrewar en nieuwe ontwerpen die opnieuw werden afgewezen, was Bons het zat en gaf hij de opdracht terug. Wellicht waren zijn ontwerpen te controversieel en te frivool.

De Dienst Esthetische Vormgeving PTT (DEV) geloofde in de ontwerpen van Pieter Brattinga als redder in nood. Hij koos voor vier zegels met een sombere en zware sfeer. Voor de eerste drie zegels werd gebruik gemaakt van foto’s van Cas Oorthuys. Voor de Nederlands-Indië werd gekozen voor een foto van een anonieme fotograaf.

Wellicht valt het u op dat de zegel zowel horizontale en verticale afbeeldingen heeft. Twee foto’s links en rechts zijn horizontaal. De middelste afbeelding is horizontaal (3x) en verticaal (1x bij de laatste waarde 70 ct). De thema’s van de vier zegels zijn weer verticaal. Hoe plakte u deze zegels: verticaal of horizontaal?

Henk Marseille kreeg de opdracht voor de Tweede Wereldoorlog zegels van 1994 als ontwerper. Zijn twee ontwerpen: Operatie Market Garden (1944, soldaten en parachutes) en de Japanse kampen in Nederlands-Indië (sandalen). In eerste instantie kreeg de Japanse kampen ook prikkeldraad maar er werd gekozen alleen voor de bamboe afrastering.

 

 

Meer info:

15 augustus 1945: https://15augustus1945.nl/ NOS Indië-Herdenking op 15 augustus 2025: https://npo.nl/start/serie/nos-indie-herdenking/seizoen-25/nos-nationale-herdenking-15-augustus-1945_4 Eerdere Tweede Wereldoorlog blogs: https://www.postzegelblog.nl/tag/tweede-wereldoorlog/