Operatie Entebbe – 50 jaar

Op 27 juni 1976 werd Air France vlucht 139, onderweg van Tel Aviv naar Parijs, gekaapt kort na een tussenstop in Athene. De kapers dwongen het vliegtuig naar de luchthaven van Entebbe in Oeganda, waar ze werden gesteund door Oegandese troepen onder leiding van president Idi Amin. De Joodse en Israëlische passagiers werden gescheiden van de andere gijzelaars en vastgehouden in de oude terminal van de luchthaven.

Idi Amin presenteerde zichzelf als bemiddelaar, maar zijn regime steunde de kapers actief en leverde soldaten om de terminal te bewaken. Zijn betrokkenheid veranderde de crisis in een bijzonder gevaarlijke confrontatie, duizenden kilometers van Israël. De kapers eisten de vrijlating van Palestijnse en andere gevangenen en dreigden de gijzelaars te doden als aan hun eisen niet werd voldaan.

Israël besloot uiteindelijk tot een zeer gewaagde militaire reddingsoperatie. In de nacht van 4 juli 1976 vlogen Israëlische commando's bijna 4,000 kilometer naar Oeganda. Met behulp van een Mercedes-Benz die leek op de auto van Idi Amin, als onderdeel van hun misleiding, bereikten de soldaten de terminal en vielen de terroristen aan. Meer dan 100 gijzelaars werden gered en teruggevlogen naar Israël. De missie stond aanvankelijk bekend als 'Operatie Bliksem' en werd later hernoemd tot 'Operatie Yonatan', naar luitenant-kolonel Yonatan (Yoni) Netanyahu, die tijdens de reddingsoperatie om het leven kwam.

Israël heeft de historische reddingsoperatie nu herdacht met een postzegel. Deze uitgave markeert de 50e verjaardag van de operatie.

De spectaculaire operatie werd al snel een symbool van Israëls vastberadenheid om zijn burgers te beschermen en internationaal terrorisme te bestrijden. Het betekende tevens een keerpunt in de internationale perceptie van Idi Amin en zijn relatie met Israël.

De dramatische gebeurtenissen in Entebbe inspireerden al snel filmmakers over de hele wereld. Binnen enkele maanden verscheen de eerste televisiefilm, Victory at Entebbe, gevolgd in 1977 door Raid on Entebbe en de Israëlische productie Operation Thunderbolt (Mivtsa Yonatan). Decennia later werd het verhaal opnieuw verfilmd in 7 Days in Entebbe (2018).

Locale zegels van Davaar Island met opdrukken ter herdenking van Operation Entebbe

Entebbe – Van de koninklijke zetel naar de internationale luchthaven

Lang voordat Entebbe wereldberoemd werd vanwege de gijzelingsredding in 1976, was het al een plaats van aanzienlijk historisch belang. De stad ligt op een schiereiland aan de noordelijke oever van het Victoriameer, ongeveer 35-40 kilometer ten zuidwesten van Kampala.

Entebbe werd tijdens de koloniale periode bijzonder belangrijk. In 1893 koos de Britse bestuurder Sir Gerald Portal de locatie als centrum van het koloniale bestuur, mede vanwege de strategische ligging op een schiereiland. In 1894 werd Entebbe de hoofdstad en het administratieve centrum van het Protectoraat Oeganda, een rol die het behield tot de hoofdstad naar Kampala werd verplaatst.

Tijdens het koloniale tijdperk ontwikkelde Entebbe zich tot een belangrijk bestuurscentrum, met botanische tuinen, een golfbaan, overheidsgebouwen en een haven aan het Victoriameer. De luchthaven, die uiteindelijk Entebbe International Airport zou worden, voegde een belangrijk hoofdstuk toe aan de geschiedenis van de stad.

De luchthaven verwierf ook bekendheid vanwege een eerdere koninklijke connectie: in 1952 vertrok prinses Elizabeth vanaf Entebbe nadat ze had vernomen dat haar vader, koning George VI, was overleden en dat zij koningin Elizabeth was geworden.

Het waren echter de gebeurtenissen van 4 juli 1976 die de naam Entebbe wereldwijd bekend zouden maken.