Chemnitz of Karl-Marx-Stadt?

Chemnitz, gelegen in de Duitse deelstaat Saksen, was na Leipzig en Dresden de grootste stad van de voormalige Duitse Democratische Republiek (DDR). Chemnitz was een belangrijk spoorwegknooppunt en werd zwaar gebombardeerd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Van 10 mei 1953 tot 31 mei 1990 stond de stad bekend als Karl-Marx-Stadt. De naam van de stad werd veranderd door de regering van de DDR, die in 1949 werd opgericht tijdens de bezetting door Russische troepen na de Tweede Wereldoorlog. Deze regering voerde in 1952 een wet in die alle voormalige deelstaten in het oosten van het land afschafte en de weg vrijmaakte voor naamswijzigingen van steden en deelstaten. Zo kon Chemnitz worden hernoemd tot Karl-Marx-Stadt, ter ere van Karl Marx, de Duitse filosoof, econoom en revolutionair socialist. Karl Marx werd geboren in Trier op 5 mei 1818. Hij had een grote invloed op de politieke filosofie en was een van de grondleggers van de arbeidersbeweging. In de geschiedenis van het socialisme en het communisme was hij een belangrijke figuur. Hij stierf in Londen op 14 maart 1883 en werd begraven op Highgate Cemetery in Noord-Londen. In Karl-Marx-Stadt staat een enorme buste van Marx, die ook te zien was op een postzegel van 5 oktober 1971. Dezelfde buste stond ook op een postzegel van de DDR uit 1980. Als gevolg van de val van de Berlijnse Muur in 1989, fuseerde de Democratische Republiek in oktober 1990 met de Bondsrepubliek. Na een referendum werd de naam Karl-Marx-Stadt afgeschaft ten gunste van de oude naam van de stad: Chemnitz. Als verzamelaar van poststempels merkte ik op dat de cijfers en letters in de postzegels van Karl-Marx-Stadt met elkaar overeenkwamen. Zoals te zien is op de bovenstaande envelop uit 1968: Postzegel Karl-Marx-Stadt 23 met aangetekende verzendingsstempel 9023. De letter G onderaan de poststempel heeft geen verband met het aangetekende verzendingsstempel. Welnu, ik vond nog een postzegel, ook uit 1968, met het cijfer 1 in de buitenste ring van de poststempel, het cijfer 90 bovenaan in het midden en onderaan de letter B – met een aangetekende postzegel met het nummer 901 en een letter b. Hetzelfde geldt voor de bovenstaande poststempel/aangetekende verzendstempel met de letter c. Maar toen klopte het ineens niet meer. Een postzegel uit 1969 zonder serienummer, of het nummer 90 en de letters die onderaan beginnen. Het etiket voor de aangetekende verzending was met een blauwe pen bewerkt, waarbij de letters dn waren doorgehaald. Het nummer 901 was echter wel met de naam van het postkantoor vermeld. Nog een raadsel: de poststempel Karl-Marx-Stadt met serienummer 1, ook uit 1969, in het midden boven het nummer 90 en onder de letter v. Maar de aangetekende postzegel? Alleen het nummer 901 en geen letter na het nummer. Wat ook niet meer paste, was de postzegel uit 1969 met poststempel Karl-Marx-Stadt 1 met het nummer 90 in het midden erboven en de letter m eronder. En de aangetekende postzegel? Een aangetekend etiket met de naam van het postkantoor en de met pen geschreven c1. Een noodstempel? Het lijkt erop dat het systeem van nummering en belettering van de postzegels in relatie tot de aangetekende etiketten niet consistent was. Ik heb deze vragen voorgelegd aan een Duitse filatelist die in Chemnitz woont, maar die heeft tot nu toe geen antwoord kunnen vinden. In ieder geval bekijk ik nu met grote belangstelling elke aangetekende envelop die ik tegenkom en die afkomstig is uit Karl-Marx-Stadt.