Delfts Blauw Keramiekpostzegel een ‘schijn-bedrieg-postzegel’

In de Nederlandse postzegelgeschiedenis voegt PostNL met Royal Delft als opper-medewerker op 7 september een uniek verzamelobject toe aan de postzegelgeschiedenis van ons land. Het is meer dan zomaar een postzegel. Het is een tegel van ½ cm dikte, op postzegelformaat, maar . . . ?

Keramiek postzegel een ‘schijn-bedrieg-postzegel’?

In een hecht en uniek samenwerkingsverband van Royal Delft en PostNL is de Delfts Blauw Keramiek-Postzegel als bijzondere noviteit ontstaan. Volgens Maurice Unck, directeur Mail Nederland bij PostNL: “Deze emissie kan meer zijn dan alleen een middel om post te frankeren. Het is een bijzondere combinatie van Nederlands erfgoed, vakmanschap en postzegelinnovatie.”

Inderdaad, echt een opvallende innovatie . . . ?

De vierkante, groot formaat Keramische-postzegel is een echte tegel 5 x 5 x ½ cm in postzegel-uitvoering.

Postzegel-tegel-productieproces

De samenstelling van de postzegel-tegel bestaat uit een fijn gemalen mengsel van klei, zand en een mineraal, dat met water in een homogene en kneedbare pap verandert. Onder hoge druk van een matrijs-pers wordt de halve centimeter dikke ‘klei-koek’ in een groot aantal vierkante ‘tegel-zegels’ van 5 x 5 cm verdeeld. Na een droogproces worden tegelzegels in een oven langdurig verhit en gebakken onder extreem hoge temperatuur tot circa 1200 graden Celsius.

Na een afkoelingsproces worden de steenachtige tegel-postzegels van een witte grondlaag voorzien. Via de digitale injectieprint-technologie worden via de lopende band miljoenen microscopisch kleine keramische inktdruppeltjes voor de decoratie op de tegel gespoten. Een transparante glazuurlaag beschermt de geprinte inkt.

De Keramiekpostzegel (met ronde hoeken) is ontworpen door het designteam van Royal Delft. Een van de meester-schilders heeft de bloemdecoratie speciaal voor deze postzegelemissie ontworpen. De namen van ontwerper en schilder blijven anoniem. PostNL vindt het belangrijker om aandacht te besteden aan Royal Delft en de eeuwenoude traditie van Delfts Blauw.

Keramiekpostzegel & verpakking

Voor deze emissie die uit een zelfklevende Keramiekpostzegel inclusief de rijk gedecoreerde verpakking bestaat, geldt een verkoopprijs van 14,95 euro bij PostNL. De frankeerwaarde bedraagt slechts € 1.40.

• De speciaal ontworpen luxe omslag beschermt en presenteert de postzegel op aantrekkelijke wijze. Het onderbrengen van de halve centimeter dikke postzegel in een album komt niet overeen met die van andere postzegels. Wellicht problematisch de emissie als totaal object in een album onder te brengen.
• Het afstempelen van keramiek met inkt is zoals te doen gebruikelijk niet mogelijk. Daarom is voor de FDC’s tijdens de druk van de postzegel er al voor gekozen een halve stempelafdruk aan te brengen als geïntegreerd onderdeel van de postzegel.
• Het productieproces van de Keramiekpostzegel is door Royal Delft uitgevoerd. De oplage van deze emissie omvat 40.000 stuks.

Vooraf al kritische ontvangst

De op- en aanmerkingen in combinatie met aanbevelingen en adviezen, die vooraf aan de uitgavedag van de Keramiekpostzegel, 7 september, al op Freestampmagazine zijn geplaatst, kan ik me vinden. Toch kan ik nog enkele aanvullingen eraan toevoegen:

• Er bestaat een FDC-envelop met daarop een FDC-afstempeling, zoals blijkt uit de opgevoerde afbeelding. Hierop staat het logo PostNL en niet dat van de NVPH met een volgnummer, zoals gebruikelijk. Op welke wijze de stempel op envelop en dikke tegelpostzegel aansluitend terecht is gekomen, weet ik uiteraard (nog) niet.
• Deze postzegelemissie bevat nog een uiterst bijzonder noviteit. De postzegel is, zoals hierboven in het artikel al is vermeld, voor gestempelde exemplaren tijdens de druk van een stempel voorzien!

Je onderscheiden met innovatieve postzegels

Door mij ingewonnen PostNL-info:“De Keramiekpostzegel is op initiatief van PostNL uitgebracht. Net als diverse andere postbedrijven wereldwijd onderzoekt PostNL de mogelijkheden om bijzondere postzegels uit te geven van andere materialen dan papier. Hiermee sluit PostNL aan bij een internationale trend, waarin steeds meer postadministraties innovatieve en onderscheidende verzamelobjecten uitgeven. Voor deze uitgifte is gekozen een samenwerking met Royal Delft, omdat Delfts Blauw wereldwijd wordt gezien als een iconisch Nederlands ambacht.”

Verwante Oostenrijkse postzegel

Tegelijk met het aanbrengen van de roosafbeelding op de Porseleinpostzegel zijn ook drie verschillende stempelgedeelten van dagstempel en FDC-stempel op de postzegel aangebracht. Naderhand is de porseleinpostzegel juist passend in de reeds aangebrachte ellipsstempel (minus een klein gedeel-te) op de FDC-envelop bevestigd.

De Oostenrijkse Wiener Rose-postzegel is in 2014 in een oplage van 150.000 stuks uitgegeven met de afmeting van 3 ½ x 3 ½ x 1/5 cm. De postzegel is gelijk in ons land met de Keramiekpostzegel door druk van de persmal in de massa ontstaan.

Let op: De in dit artikel beschreven Nederlandse postzegel wordt door de NVPH beschouwd als een filatelistisch souvenir dat niet in de catalogus wordt opgenomen. De reden hiervoor is het grote verschil tussen frankeerwaarde en aanschafwaarde bij PostNL.