Ed van der Elsken, Up Close in Amsterdam

Een fietser die uitdagend haar tong uitsteekt, drie lachende jonge vrouwen in minirokken en een groep nozems op de hoek van de Nieuwendijk, de vernieuwende straatfotografie van Ed van der Elsken vormt een tijdreis door naoorlogs Nederland. Dankzij jarenlang onderzoek naar zijn privé-archief geeft de tentoonstelling Ed van der Elsken. Up Close bovendien een nieuwe, gedetailleerde blik op de totstandkoming van zijn werk. Naast veel bekende foto’s zijn ook veel nooit eerder gepubliceerde notities, contactafdrukken, experimenten in de donkere kamer en nieuw ontdekte boekdummies te zien. In de tentoonstelling worden foto’s getoond uit de collecties van onder meer het Rijksmuseum, het Nederlands Fotomuseum, het Stedelijk Museum, de Universitaire Bibliotheken Leiden en filmbeelden van Eye Filmmuseum. De tentoonstelling is te zien tot en met 13 september 2026 in het Rijksmuseum (Amsterdam).

Hugo Claus – ‘De Hondsdagen’ (1952)

Heeft u deze titel in uw boekenkast? Het is geschreven door Hugo Claus en heet ‘De Hondsdagen’ (1952). Hugo Maurice Julien Claus (Brugge, 5 april 1929 – Antwerpen, 19 maart 2008) was een Vlaams dichter, schrijver, kunstschilder en filmmaker. Hij was de meest bekroonde auteur uit het Nederlandse taalgebied. In de loop van zijn lange carrière schreef Claus duizenden gedichten, tientallen toneelstukken en diverse romans, waarvan de bekendste zijn meesterwerk ‘Het verdriet van België’ uit 1983 is. De versie die ik heb, is van 1973 (13^e druk) en van uitgeverij De Bezige Bij Amsterdam. De foto voorkant kaft is van Ed van der Elsken.

Pionier

In negen zalen zijn de belangrijkste momenten in zijn carrière te zien, van zijn eerste stappen als reportagefotograaf begin jaren 50 tot het maakproces van zijn laatste fotoboek eind jaren 80. De tentoonstelling en het bijbehorende boek laten zien hoe hij pionierde, experimenteerde, zocht, schaafde, soms twijfelde en uitgroeide tot de belangrijkste fotograaf van zijn generatie.

Privé-archief

Dankzij de verwerving van zijn privé-archief door het Rijksmuseum en het Nederlands Fotomuseum in 2019 was voor het eerst diepgravend onderzoek hiernaar mogelijk. Het materiaal is bovendien voor het eerst in samenhang met zijn werk in andere openbare collecties bestudeerd en gepresenteerd.

Inventieve beeldmaker

Deze gedetailleerde blik op de totstandkoming van zijn werk toont een veelzijdige, soms grillige, maar vooral inventieve beeldmaker die de fotografie in Nederland voorgoed veranderde. Ook blijkt dat hij soms jaren deed over een enkel project of boekpublicatie. Sommige verschenen nooit, maar werden wel decennialang door hem bewaard. Nu worden ze voor het eerst getoond. Filmfragmenten verrijken de tentoonstelling met de stem van de fotograaf.

Veelzijdig

De tentoonstelling laat ook zijn buitenlandse reizen zien, waaronder die naar Cuba en Japan. Het onthult hoe Van der Elsken tot zijn fotografie kwam, wat hem inspireerde en welke technieken hij gebruikte. De tentoonstelling laat aan de hand van bijzondere afdrukken en archiefstukken de veelzijdigheid van deze eigenzinnige maker zien.

Bron: Persbericht Rijksmuseum (Amsterdam).

Meer info:

Wie een mooie selectie wil zien van de cultfotograaf Ed van der Elsken snel gratis reserveren met de Museumkaart of VriendenLoterij VIP-kaart op de site van het Rijksmuseum.

Ed van der Elsken. Up Close, tot en met tot en met 13 september 2026 in het Rijksmuseum:

https://www.rijksmuseum.nl/nl/zien-en-doen/tentoonstellingen/ed-van-der-elsken

Recente en oudere musea blogs: https://www.freestampmagazine.nl/tag/made-in-holland/