Een verloren provincie: Alem

Nu eens geen verloren plaatsnaam maar een verloren provincie! Op 1 mei 1873 werd in Alem een hulppostkantoor opgericht behorende tot het ressort van het postkantoor ’s-Hertogenbosch. De kantoorhouder kreeg de beschikking over een kantoornaamstempel. Pas meer dan twaalf jaar later kreeg hij ook een dagtekeningstempel. Dat was op 23 oktober 1885. De afdruk van het stempel van 30 SEP 85 is uit het stempelboek van De Munt afkomstig. Deze afdruk geeft aan, wanneer het stempel is opgeleverd door de stempelmaker. Het hulppostkantoor werd overgebracht naar het ressort van het postkantoor Oss. Het naamstempel werd op 5 augustus 1902 vervangen. Het zogenoemde kleinrondstempel werd precies een jaar later, op 5 augustus 1903 vervangen door een grootrondstempel. Het grootrondstempel werd op 24 augustus 1917 vanwege slijtage vervangen door een kortebalkstempel met de benaming ALEM (N.B.). Echter, op 16 juli 1924 werd het hulppostkantoor gedegradeerd tot poststation in verband met bezuinigingen. En de kantoorhouder moest het dagtekeningstempel inleveren. De stationhouder mocht het kantoornaamstempel behouden, zo zien we in de vorm van een aantekening in het stempelboek.

De aantekening dat het hulppostkantoor is gedegradeerd komt ook voor op de nieuw aangelegde stempelkaart van het kantoor Alem. Dit werd ook nog bevestigd in een officiële mededeling van het Staatsbedrijf der PTT: Mededeelingen No 7684S van 9 juli 1924: Het hulppost-, telegraaf- en telefoonkantoor te Alem wordt met ingang van 16 Juli 1924 vervangen door een station voor den post-, telegraaf- en telefoondienst met telegrambestelling. De postbestelling zal van Maren uit geschieden.

De stationhouder kreeg op 23 januari 1931 een nieuw dagtekeningstempel alsmede een nieuw kantoornaamstempel. Beide met de benaming ALEM (N.B.). Tijdens de Tweede Wereldoorlog had Alem veel te lijden omdat het een niet onbelangrijke plaats was vanwege de veerpont over de Maas. Volgens een aantekening bij het naamstempel is dit stempel tijdens de oorlog zoekgeraakt. Een nieuw stempel werd op 19 november 1945 toegezonden.

Het dorp Alem lag in een uitstekende bocht in de Maas. In 1935 werd deze bocht echter afgesneden door de aanleg van een kanaal. Alem lag nu op een kunstmatig eiland. Maar op de plaats waar de veerpont voer, werd een dam aangelegd zodat een vaste verbinding ontstond met de Bommelerwaard. En dat gebied behoorde tot de provincie Gelderland! Men heeft nog even met de gedachte gespeeld om aan de Brabantse zijde van het kanaal een nieuw dorp te bouwen maar van dat plan werd afgezien. Wel werd de veerpont verplaatst naar het kanaal, een verbinding tussen Alem, Maren en Kessel. Wel werd besloten om een grenscorrectie toe te passen tussen Gelderland en Noord-Brabant. Alem werd Gelders. En daarom moesten ook de stempels worden aangepast. Dit gebeurde pas in 1958. Een nieuw openbalkstempel werd verstrekt op 11 januari 1958 en een nieuw naamstempel op 26 februari 1958. Er werd geen provincienaam in de stempels vermeld. Enige tijd daarvoor was het poststation van het ressort van het postkantoor Oss weer teruggegaan naar het ressort van het districtspostkantoor ´s-Hertogenbosch maar ook daar kwam een wijziging. Op 2 juli 1973 werd het poststation overgebracht naar het ressort van het postkantoor Zaltbommel. Tot het doek viel. Want op 2 januari 1976 werd het poststation opgeheven. De stempels werden teruggestuurd en op 30 januari 1976 vernietigd. Was dit het einde van de postale voorziening in Alem? Nee, want vanaf 13 september 1977 werd Alem als standplaats opgenomen in de route van het rijdend postkantoor G vanuit Zaltbommel. Daar werd een officiële mededeling aan gewijd:

Mobiel postkantoor G

Mededelingen No 34 van 23 augustus 1977: Kantoren, Vestiging enz. Met ingang van 13 september 1977 wordt de postale dienstverlening: a. te Velddriel, waar thans een hulppostkantoor is gevestigd; b. te Hurwenen en Nieuwaal, waar thans een poststation is gevestigd; c. te Zuilichem, waar thans zitting wordt gehouden; d. te Alem, Delwijnen en Kerkwijk, waar thans geen postale vestiging aanwezig is op proef verzorgd door middel van het rijdende postkantoor G, dat dagelijks op dezelfde tijden in genoemde dorpen wordt gestationeerd. Het rijdende postkantoor G ressorteert voor de postdienst onder het postkantoor Zaltbommel. Zijn de bewoners van Alem al gewend aan het feit dat ze nu tot de provincie Gelderland behoren?