HALLO? 150 jaar telefonie in Hoorn

Ontdek de tentoonstelling “HALLO? 150 jaar telefonie” in het Museum van de 20e Eeuw in Hoorn tot en met 30 augustus 2026 hoe de telefoon de wereld veranderde. Maak met een ouderwetse telefooncentrale verbindingen. Ervaar hoeveel mobieltjes van nu evenveel wegen als de eerste mobiele (auto)telefoon. Verbaas je over het telefoonboek van Hoorn uit 1915 met nummers met slechts 2 of 3 cijfers. Waarom kon je vroeger na acht uur ’s avonds niet meer bellen? Wist je dat in Hoorn ooit een fabriek voor telefooncentrales stond? Wat doen die palen in de zaal? Wat is een kiesschijf en hoe gebruik ik die? Stap in een heuse telefooncel. Luister naar een Praatpaal die vroeger langs de snelweg stond. Wat kon je ooit horen via 06-lijnen? Kortom ontdek 150 jaar telefonie. Ga met u grootouders en kleinkinderen naar dit museum met veel nostalgie!

Telefonie in de 19e eeuw

De telefonie in de 19e eeuw werd ontwikkeld in minder dan veertig jaar van een plan tot een compleet functionerende, veelgebruikte telefooncentrale tussen 1854 en 1892. Met elektrische telegrafie konden berichten over lange afstand worden verstuurd, maar er was tijdverlies tussen de telegrafische boodschap en het antwoord daarop. Bovendien waren er opgeleide telegrafisten nodig. Het lag dus voor de hand dat men naar mogelijkheden zocht om de boodschap mondeling over te brengen.

Het eerste uitgewerkte voorstel voor telefonie kwam van de Franse telegrafiebeambte Charles Bourseul. In het tijdschrift L’Illustration van 26 augustus 1854 beschreef hij hoe spraak over een telegrafielijn geleid zou kunnen worden. Hoewel hij ook probeerde om zijn theorie in de praktijk te brengen, lukte het hem niet om een duidelijk verstaanbaar gesprek ten gehore te brengen.

De Duitse natuurkundeleraar Philipp Reis kwam in 1860 met het eerste concept van telefonie. Zijn telefoontoestel – de naam Telephon is van hem afkomstig – bestond uit een opnemer en een weergever die via twee draden met elkaar verbonden waren. De door Reis gemaakte toestellen waren echter niet geschikt voor praktisch gebruik. Hierdoor raakte zijn uitvinding in de vergetelheid.

Mensen willen communiceren en deden dat vroeger met de hulp van rooksignalen, trommels, kerk- en vuurtorens. En vanaf 1835 met morse-signalen die via telegraafpalen werden verspreid. Precies 150 jaar geleden vroeg Alexander Graham Bell het patent voor een telefoon aan. Daardoor kunnen we nu massaal bellen. Er zijn nu zo’n 20 miljard telefoons wereldwijd. Over de ontwikkeling van de telefoon toont het Museum van de 20e Eeuw t/m 30 augustus 2026 de interactieve tentoonstelling  “HALLO? 150 jaar telefonie”.

Hoe zag bellen eruit toen je eerst de telefoniste moest vragen om een verbinding tot stand te brengen? Wat deed je als je onderweg was zonder mobiele telefoon? En hoe zag een selfie eruit vóór Instagram? Ontdek het op de expositie “HALLO? 150 jaar telefonie”: een interactieve ontdekkingstocht door de wereld van communicatie, appen, swipen en verbinden. En uiteraard word je bij de entree welkom geheten door Alexander Graham Bell.

Zie boven uitgifte Nederland (1962), Automatisering telefoonnet voltooid. In deze expositie ontdekken bezoekers hoe telefonie veranderde van een zeldzame luxe in de gang of huiskamer naar een onmisbaar apparaat, de Smartphone, in iedere broekzak. Thema’s die aan bod komen zijn onder andere: De eerste telefoon, de telefoon als luxeproduct, de mobiele doorbraak en natuurlijk de smartphone. Daarnaast wordt ook stilgestaan bij de maatschappelijke aspecten van het gebruik van de smartphone. Wel of geen mobiel in de klas? Praat mee over de voor- en nadelen. Is lopend beeldbellen wel netjes? Wat vind jij?

De expositie zit vol nostalgische herkenning, verrassende weetjes en humoristische momenten. Zie boven de telefoonkaarten met afbeeldingen van Joost Swarte (1992). Als afsluiting van de expo maak je door middel van een XXL smartphone een reis terug naar het verleden. Want welke objecten en gebruiksvoorwerpen van vroeger zitten nu allemaal in jouw mobieltje? Laat je verrassen want veel apparaten uit onze museumcollectie zitten nu in jouw telefoon! Ontdek de luxe en rijkdom van jouw smartphone.

Klik hier om postzegels met het thema Telefonie te bekijken in Freestampcatalogue.

Meer info:

Expo ‘HALLO? 150 jaar telefonie’ in het Museum van de 20e Eeuw in Hoorn tot en met 30 augustus 2026:

https://www.museumhoorn.nl/pg-5548-7-7380/pagina/exposities_museum_van_de_20e_eeuw.html#!section

Recente en oudere musea blogs: https://www.freestampmagazine.nl/tag/made-in-holland/