De geschiedenis van het postzegelverzamelen, deel 24 – List en bedrog alom.

Voordat we beginnen met list en bedrog, wil ik nog even terugkomen op de 'Postzegelpolka' die beschreven staat in Deel 22 van De geschiedenis van het postzegelverzamelen. Helaas heb ik tot nu toe geen afbeelding kunnen vinden van de voorpagina van de bladmuziek van de "Briefmarken-Polka für das Pianoforte" (De postzegelpolka voor de piano), maar ik ontving onderstaande afbeelding van Jan Vellekoop – de Nederlandse versie van de postzegelpolka, gepubliceerd in 1864. Nu over bedrog en misleiding. We hebben in deze reeks al gezien dat vervalsingen al bijna sinds de eerste postzegels werden uitgegeven bestaan, en dat het aantal vanaf 1862, het jaar waarin het verzamelen en de handel in postzegels enorm groeide, sterk is toegenomen. In 1863 waarschuwden verschillende publicaties regelmatig voor vervalsingen, vooral die uit Neurenberg (Georg Zechmeijer?). In de laatste editie van 'The Stamp Collector's Magazine' uit 1863 staat een artikel dat een goed beeld geeft van het verzamelen in die tijd:

Over de toename van de timbromanie

Een van de belangrijkste stelregels in de handel is dat waar vraag is, er ook aanbod zal zijn. Dit is in opmerkelijke mate gebleken in het geval van postzegels. Twee jaar geleden was er nauwelijks een aanbieder voor de groeiende belangstelling voor het verzamelen van deze kleine postzegels: nu zijn er niet alleen in Londen en alle grote provinciale steden, maar zelfs in veel kleinere plaatsen, zoals Hull, Dover, Hartlepool en Ipswich, handelaren te vinden – velen van hen doen ongetwijfeld goede zaken; en het aantal adressen dat in The Stamp Collector's Magazine wordt vermeld, neemt maand na maand toe. Er is waarschijnlijk geen enkel type houten paal te vinden dat niet verkrijgbaar is bij een van deze ondernemende bedrijven. De toegenomen concurrentie heeft vanzelfsprekend geleid tot een sterke prijsdaling. De weinige eenzame individuen die jarenlang verzamelingen hebben opgebouwd en die nu door de algemene stormloop achterblijven, hebben zich nooit druk gemaakt over nette kopieën, maar waren heel tevreden met de exemplaren die zij en hun vrienden per brief ontvingen. Bijgevolg bleven onleesbare postzegels de boventoon voeren onder de eerste slachtoffers van de huidige rage; en de oudste lijsten van handelaren bieden de koper weinig anders. Bovendien zouden de prijzen die voor de verschillende soorten worden gevraagd, nu als belachelijk worden beschouwd als ze voor onbeschadigde exemplaren zouden gelden. Maar de tijd verstreek; er werd contact opgenomen met vrienden, verzamelaars en postmeesters in de koloniën; de nieuwe vraag zorgde voor een overvloed aan voorraad, en 'onbevlekte' kledingstukken werden razend populair. Deze producten zijn in veel gevallen al met 70 tot 80 procent afgeprijsd. op basis van de oorspronkelijk gevraagde prijzen; en de verlaging zal ongetwijfeld nog enige tijd aanhouden. Zo is de prachtige Nova Scotia-postzegel van één cent, die een jaar geleden nog een shilling opbracht, nu voor een cent te koop; en de corresponderende New Brunswick-postzegel, waarvoor dezelfde prijs werd gevraagd, hoewel deze al per post was verzonden, wordt nu voor een cent verkocht als hij onbeschadigd is.* Postzegelverzamelen is nog lang niet uit de mode; en er is geen reden waarom het niet, net als de verwante manieën voor het verzamelen van munten of boeken, een blijvende instelling in ons land zou moeten blijven. Naar onze mening heeft dit product verschillende voordelen ten opzichte van deze twee 'onzin'; de relatieve goedkoopheid en het geringe volume van de objecten, en het gemak waarmee ze verkrijgbaar zijn, zijn immers zeer aan te bevelen.” Tot zover het artikel uit het tijdschrift The Stamp Collector's Magazine. Wat hier werd aangetoond, is dat postdiensten, als gevolg van de vraag van verzamelaars, ongebruikte postzegels ter beschikking stelden, die daardoor niet langer gebruikt konden worden waarvoor ze oorspronkelijk bedoeld waren – namelijk als betaalmiddel voor postbezorging. Vanaf die periode vonden veel postdiensten dit een lucratief onderdeel van hun activiteiten en begonnen ze regelmatiger nieuwe postzegels uit te geven. Het was vooral winstgevend in perioden waarin het verzamelen van postzegels populair was (en er zijn in de afgelopen 150 jaar veel pieken en dalen geweest). De ongebruikte postzegels uit die periodes zijn tegenwoordig meestal erg goedkoop, terwijl gefrankeerde postzegels vaak duurder of moeilijker te vinden zijn. Dit staat in contrast met perioden met minder collectief belang of economische voorspoed. Momenteel is er minder collectieve belangstelling, maar omdat de meeste postdiensten tegenwoordig commercieel zijn en winstgroei een doelstelling is, wordt die afnemende belangstelling gecompenseerd door steeds duurdere uitgaven, waardoor veel verzamelaars helaas worden uitgesloten. Naar mijn mening is deze trend de afgelopen honderdvijftig jaar niet zo duidelijk zichtbaar geweest. In het verleden leidde een lagere vraag doorgaans tot minder problemen. *In de Michel-catalogus wordt de bovengenoemde 1 cent Nova Scotia-postzegel gewaardeerd op €4.50 ongebruikt en €18.00 gebruikt. Overigens zijn er veel vervalsingen van deze postzegel in omloop.