Het is begonnen.

De schaatsversie ging in februari net niet door. Wat wel zeker is, is dat de Fiets-elfstedentocht wordt verreden op 2de Pinksterdag . Afstand 240 km met de start in Bolsward. Dit jaar viert deze 3-sterren NTFU-tocht zijn 100 jarig bestaan. Wat de hiernaast getoonde fietspostzegel, uitgebracht ter gelegenheid van de Olympische Spelen in 1976 te Montreal, te maken heeft met: It giet oan ….. voor de Fiets-elfstedentocht? Dat lees je hieronder.

Idee van Bolswarder huisarts

In 1912 dacht een Bolswarder huisarts dat het wel eens leuk zou zijn om de Elfstedentocht per fiets te rijden. “Die man zat in de controlecommissie van de Elfstedentocht”, vertelt  Wytze Franzen, scheidend secretaris van de organisatie van de Elfstedentocht op de fiets. “Ze hadden op dat moment weinig te doen en zo is het idee ontstaan”, lacht hij. Op 27 mei 1912 werd de eerste tocht op de fiets verreden. De enige keren dat hij daarna niet doorging, was vanwege de beide Wereldoorlogen en de MKZ-crisis beging deze eeuw. Met recht een sterk evenement dus, dat Franzen met een gerust hart kan verlaten.

Spectaculaire groei

Vanaf de jaren vijftig verviel het wedstrijdelement uit de tocht, waarna alleen het toertochtelement behouden bleef. Er waren toen nog maar enkele honderden deelnemers per jaar. Het aantal deelnemers kabbelde in de jaren zestig langzaam omhoog, maar de echte spectaculaire groei vond plaats in de jaren zeventig. Toen werd de 1000 gepasseerd in verband met het 60-jarig bestaan in 1972. Daarna verdubbelde het aantal regelmatig, waarnaar we in 1979 op 10.000 mensen zaten die graag de tocht wilden fietsen.

Lastige klus

Zo’n alsmaar groeiende deelnemersschare vereiste uiteraard de nodig coördinatie. Er is met gemeente, politie en brandweer over gesproken en de bovengrens werd op 12.000 deelnemers gezet. Dat was nog beheersbaar. Er zat echter nog rek in, want in 1987 werd het aantal deelnemers op maximaal 15.000 vanwege de aanhoudende populariteit door de twee net verreden Elfsteden-tochten. De organisatie is gigantisch. Je hebt ook te maken met 10.000 andere liefhebbers, 750 vrijwilligers, overheden, politie, wegbeheerders en hulpverleners. Sinds 2001 is de organisatie aangesloten bij de NTFU. Gemakkelijker wordt het er allemaal niet op, zeker vanwege de toenemende complexiteit van regelgeving en de afstand die er groeit tussen de overheden/hulpdiensten en de organisatie van het evenement. De organisaties trekken zich wat meer terug uit deze evenementen en dat vind de NTFU jammer.

Elfstedentocht voor beroepsrenners

In 1985 werd ter gelegenheid van de eerste Friese elfstedentocht voor beroepswielrenners door de Stadspost van Leeuwarden onderstaande serie uitgebracht.

De fiets wordt in Leeuwarden niet alleen gebruikt op postzegels maar ook voor de postbezorging. De stadspost is onafhankelijk in het vervaardigen en uitbrengen van postzegels. Dat in 1985 het thema “fiets” en het thema “1e Friese Elfstedentocht voor beroepswielrenners” is gekozen vind ik niet vreemd. Zelfs voor de hand liggend, …….maar ik herkende de beeltenis !

Alleen wist ik nog niet waarvan. Ik aan het zoeken in mijn albums. Enne, ja hoor …. ik vond de negen jaar eerder in Des Afars et Des Issas uitgebrachte postzegel in het kader van de Olympische Spelen van Montreal 1976. Ik vind de kleuren van de Montreal-zegel toch veel mooier ! Ik heb de Stadspost in Leeuwarden niet van mijn ontdekking in kennis gesteld. Ze weten het immers al.

Tradities en modernisering

De 100-jarige uitvoering van de Tocht der Tochten op de fiets wordt opgeluisterd met een groot feest voor de vrijwilligers. Ook is er een feestelijke miniversie van de Elfstedentocht (40 km, zie ook http://www.11steden.nl/) en is er speciaal voor de deelnemers onderweg het nodige te zien aan lokale folklore bij de verschillende stempelposten. Met de nieuwe secretaris kijkt het evenement uit naar de toekomst. “Tradities moeten behouden blijven, maar we zijn wel tegelijkertijd op zoek naar een stukje modernisering. Bij zaken als de inschrijving bijvoorbeeld zouden we meer het internet kunnen gebruiken. Daar valt nog wel het een en ander te winnen”. Bron: Fietssport Magazine (uitgave NTFU), m.u.v. hoofdstuk: Elfstedentocht voor beroepsrenners.