Letizia Battaglia – Leven, liefde en dood op Sicilië

Te midden van het door de maffia getekende Sicilië legde fotograaf, activist en politica Letizia Battaglia (Sicilië, 1935–2022) vanaf het begin van de jaren zeventig de rauwe realiteit van het dagelijks leven in en rondom Palermo vast. Een stad die in die periode werd geteisterd door extreem maffiageweld, corruptie en politieke machtsspelletjes. Battaglia gebruikte fotografie als belangrijkste middel om onrecht zichtbaar te maken: de slachtoffers van de maffia, de sporen van geweld in de openbare ruimte en de gevolgen voor het dagelijks leven van gewone mensen. De tentoonstelling is tot en met 23 augustus 2026 te zien in Fotomuseum Den Haag.

De tentoonstelling Letizia Battaglia: Life, Love and Death in Sicily brengt een eerbetoon aan het werk en de nalatenschap van Battaglia, een fotograaf die wereldwijd wordt geroemd om haar moed en betrokkenheid. Met een breed overzicht van haar werk uit de periode 1971–2021 laat de tentoonstelling zien dat haar fotografie verder reikt dan misdaad en geweld alleen. Battaglia had juist ook oog voor het alledaagse leven: vrouwen en kinderen in de straten van Palermo, religieuze rituelen, feesten, rouw en intimiteit. Haar beelden tonen zowel de armoede als de veerkracht van een samenleving die jarenlang onder druk stond door de invloed van georganiseerde misdaad en wijdverspreide corruptie.

Gebroken rozen, een triest symbool van een leven dat te vroeg is afgebroken, maar ook van levens vol passie voor rechtvaardigheid. Op 25 november 2022 heeft het Ministerie van Economische Zaken een speciale postzegel uit de serie ‘Burgerlijke Gevoeligheid’ uitgegeven, ter nagedachtenis aan 28 magistraten die zijn omgekomen tijdens de uitoefening van hun functie en in de strijd tegen de maffia en het terrorisme.

De postzegel, ingesloten in een vel papier in het midden, toont op de voorgrond een werk van Antonio Romano getiteld “Gebroken Rozen”. Links en rechts van de postzegel staan ​​de namen van magistraten die zijn omgekomen in de uitoefening van hun plicht en in de strijd tegen de maffia en het terrorisme: van rechters Giovanni Falcone en Paolo Borsellino , die werden vermoord tijdens de maffia-aanvallen van 1992, tot hun collega’s die slachtoffer werden van terrorisme tijdens de Jaren van Lood, zoals Francesco Coco, Vittorio Occorsio en Emilio Alessandrini. De 28 namen van de magistraten staan naast de postzegel.

Battaglia begon haar carrière in 1969 als journalist en leerde zichzelf fotograferen. Al snel werd fotografie een middel om aandacht te richten op wat velen liever niet wilden zien. In de jaren zeventig en tachtig was zij vrijwel dagelijks aanwezig bij moordplaatsen en rechtszaken. Als fotoredacteur van de krant L’Ora documenteerde zij honderden maffiamoorden, maar ook politieagenten, rechters en burgers die zich uitspraken tegen corruptie en georganiseerde misdaad.

Haar werkwijze kenmerkte zich door nabijheid en langdurige betrokkenheid. Battaglia kende de stad, haar wijken en haar bewoners van binnenuit. Ze bleef, keek en keerde steeds terug. Dat leverde indringende beelden op waarin geweld en kwetsbaarheid naast tederheid en menselijkheid bestaan. Het werk bracht haar persoonlijk grote risico’s: zij ontving jarenlang doodsbedreigingen, maar bleef fotograferen vanuit de overtuiging dat zichtbaar maken een vorm van verzet is.

Letizia Battaglia: Life, Love and Death in Sicily laat zien hoe haar persoonlijke leven en professionele werk onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. De tentoonstelling toont een veelzijdig en gelaagd oeuvre waarin sociale betrokkenheid, politiek en urgentie samenkomen.

Letizia Battaglia (1935, Palermo, Sicilië) was naast fotograaf actief als journalist, burgerrechtenactivist, uitgever, filmregisseur, politicus en museumdirecteur. Haar werk is opgenomen in de collecties van toonaangevende musea en wordt beschouwd als een essentieel visueel verslag van het Siciliaanse leven in de tweede helft van de twintigste eeuw. Voor haar oeuvre ontving zij onder meer de W. Eugene Smith Grant in Humanistic Photography (1985), de Lifetime Achievement Award van het Mother Jones International Fund (1999), de Erich Salomon-Preis van de Deutsche Gesellschaft für Photographie (2007) en de Cornell Capa Infinity Award van het International Center of Photography (2009).

Meer info:

Letizia Battaglia – Life, Love and Death in Sicily, tot en met 23 augustus 2026 in Den Haag:

https://www.fotomuseumdenhaag.nl/nl/pers/letizia-battaglia-life-love-and-death-sicily

Recente en oudere musea blogs: https://www.freestampmagazine.nl/tag/made-in-holland/