Naarden kleurt blauw

Dit jaar omarmt Naarden the Art fair (van 22 tot en met 25 januari 2026) de kleur die al eeuwenlang kunstenaars inspireert: BLAUWE W. Als een draad die door de kunstgeschiedenis loopt, komt blauw telkens terug – veelzijdig, herkenbaar, mysterieus. Van het iconische Delfts Blauw dat de Nederlandse kunst tot ver buiten de landsgrenzen beroemd maakte, tot de diepe blauwtinten van Monet’s waterlelies en Matisse’s expressieve naakten. In schilderijen verraadt een blauwe lucht soms het land van herkomst, terwijl glaskunstenaars, juweliers en zelfs horlogemakers zich al generaties lang laten betoveren door deze kleur. Heeft u weleens een bezoek gebracht aan Naarden vesting? Heeft u ooit het Nederlands Vestingmuseum bezocht?

Naarden kleurt BLAUW – Een ode aan een tijdloze kleur

Dit jaar omarmt Naarden the Art fair de kleur die al eeuwenlang kunstenaars inspireert: BLAUWE W. Als een draad die door de kunstgeschiedenis loopt, komt blauw telkens terug – veelzijdig, herkenbaar, mysterieus. Van het iconische Delfts Blauw dat de Nederlandse kunst tot ver buiten de landsgrenzen beroemd maakte, tot de diepe blauwtinten van Monet’s waterlelies en Matisse’s expressieve naakten. In schilderijen verraadt een blauwe lucht soms het land van herkomst, terwijl glaskunstenaars, juweliers en zelfs horlogemakers zich al generaties lang laten betoveren door deze kleur. Denk aan de rijke glans van saffieren, de blauwe wijzerplaten van nautische uurwerken of de ogen die je aankijken vanaf een portret. Blauw is overal – in zeegezichten, luchten, bloemen, glas en steen – en juist daarom is het de perfecte inspiratie voor deze editie. Het thema nodigt bezoekers én exposanten uit om op een nieuwe manier te kijken. Verwacht verrassende presentaties waarin blauw centraal staat – krachtig, poëtisch, verfrissend.

Naarden is een van de best bewaarde vestingsteden in Europa en vooral beroemd om zijn bijzondere en goed bewaard gebleven stervorm. De vesting heeft zes bastions, een dubbele omwalling en dubbele grachtengordel. Er is goed te wandelen over de verdedigingswerken. Ook een rondvaart rond de werken is mogelijk. De omvangrijke door Adriaen Anthonisz ontworpen vesting, waarvan nog grote delen uit de 17e eeuw aanwezig zijn, is voor het grootste deel vrij toegankelijk. De vesting is onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en biedt ook onderdak aan het Nederlands Vestingmuseum in het bastion Turfpoort. Hier kan de bezoeker zien hoe een vesting er tijdens het gebruik uitzag, en verder de collectie voorwerpen van 1350 tot 1945 bekijken. Tijdens de frequente activiteiten in het museum, binnen zowel als buiten, kunnen bezoekers ook ervaren hoe het er in een vesting aan toe ging. Het Waterliniepad loopt om de vesting heen waardoor de omvang van de werken goed zichtbaar wordt. Tevens biedt de vesting onderdak aan het tweejaarlijkse, landelijke FotoFestival Naarden. De complete vesting was tot 15 januari 2016 eigendom van de Staat; na opheffing van de militaire functie zijn de delen ervan successievelijk van Defensie overgeheveld naar de portefeuille van de Rijksgebouwendienst, en vervolgens per 15 januari 2016 door de Rijksgebouwendienst overgedragen aan de Nationale Monumentenorganisatie. De vesting is een beschermd stadsgezicht.

 

International Klein Blue (IKB)

Toen Klein begon met het maken van zijn eigen monochrome schilderijen, uitte de kunstenaar deze interesse in eerste instantie in meerdere kleuren, zoals te zien in op de schilderijen Untitled Vermilion Monochrome (M 26) (1949) en Untitled Green Monochrome (M 75) (1955-1956). Toen de Galerie Colette Allendy ongeveer 20 monochrome werken van Klein tentoonstelde, kwam Klein erachter dat het publiek de werken zag als abstracte interieurdecoratie. Dit was absoluut niet wat Klein wilde laten zien met zijn werken en hij besloot om met één kleur verder te gaan. Dit was de kleur van zijn eerste werk; de blauwe lucht van Nice. De oneindigheid die Klein zag in deze lucht, vond hij terug in het ultramarijn pigment. Rond 1956 ging Klein een samenwerking aan met de Franse verfmaker Edouard Adam om de diepte van het ultramarijnpigment te bewaren bij het mengen van het pigment en een medium. Adam en Klein experimenteerden met het ultramarijnpigment en een speciaal fixatief, polyvinylacetaat, toen bekend als Rhodopas. Dat brak, in tegenstelling tot de gewone fixatieven, de glans (diepte) van de kleur niet af. Anders dan bij de gebruikelijke blauwe verf, waarin de fixeervloeistof, het medium waarin de gekleurde deeltjes gevangen zitten, voor het oog een reflectie geeft die afbreuk doet aan het effect dat bij gemalen pigment sterker is (minder glanzend), heeft IKB met name op driedimensionale objecten voor het menselijk oog een korrelige of donzige verschijningsvorm. Er is absoluut geen sprake van weerschijn of glans. De met IKB beschilderde objecten lijken hierdoor bepoederd of zeer fijn gesinterd. Hoewel er nooit een internationaal erkend patent is aangevraagd voor International Klein Blue, vroeg Klein wel een Soleau envelope aan bij het INPI. Deze envelop dient als bewijs van een uitvinding in Frankrijk. Het is uitsluitend om de datum van een uitvinding of idee vast te leggen en werkt dus niet zoals een patent. Trivia. Voor het Eurovisiesongfestival 2024 in Malmö wordt Nederland vertegenwoordigd door Joost Klein met het nummer Europapa. IKB was de kleur van het pak dat zanger Joost Klein droeg tijdens zijn optreden op het festival. Joost Klein (1997), kortweg bekend als Joost, is een Nederlands muzikant, schrijver en voormalig youtuber. Hij is onder andere bekend van de nummers Scandinavian Boy, Wachtmuziek, Ome Robert en Friesenjung en de albums M van Marketing, Albino en 1983. Video Joost Klein – Europapa (2024): https://www.youtube.com/watch?v=gT2wY0DjYGo  

The Scene – Blauw (1991)

Blauw is een nummer van de Nederlandse rockband The Scene, afkomstig van het album met dezelfde naam uit 1991. Op 8 april 1991 werd het nummer op single uitgebracht. Het is de in de Wisseloordstudio’s in Hilversum opgenomen titeltrack van het album Blauw, uitgebracht op 1 oktober 1990. De single is op 8 april 1991 uitgebracht bij Phonogram en was steevast onderdeel van de live-sets van de band. Het nummer is geschreven door Thé Lau en de tekst is geïnspireerd op een bezoek aan een Grieks restaurant: hier viel het Lau op hoe vaak de kleur blauw gebruikt wordt. Blauw werd gemixt onder meer in de Wisseloordstudio’s. De B-kant Opgejaagd is geschreven voor Thé Lau in samenwerking met toetsenist Otto Cooymans. De single was het eerste commerciële succes voor de band. In Nederland was Blauw op zondag 19 mei 1991 de 377e Speciale Aanbieding bij de KRO op Radio 3 en werd een radiohit in de destijds twee landelijke hitlijsten op de nationale publieke popzender: de plaat bereikte de 14e positie in de Nederlandse Top 40 en stond 7 weken genoteerd; in de Nationale Top 100 werd de 15e positie bereikt en stond de plaat 11 weken genoteerd.

In België bereikte de plaat de 39e positie in de voorloper van de Vlaamse Ultratop 50 en stond 6 weken in de lijst genoteerd. In de Vlaamse Radio 2 Top 30 en de Waalse hitlijst werd géén notering behaald. Sinds de allereerste editie in december 1999 staat de plaat onafgebroken genoteerd in de jaarlijkse NPO Radio 2 Top 2000. In 2025 op plek 348. [one_half] [/een_half][een_half_laatste]             [/one_half_last] Video The Scene – Blauw (1991): https://www.youtube.com/watch?v=SyQZ6xrlEhk  

Blue Monday (maandag 19 januari 2026)

Verschillende media beschuldigden Arnall ervan zijn naam aan de formule ‘verkocht’ te hebben. Volgens onder andere The Guardian was het hele persbericht, inclusief de formule, al geschreven door een PR-bureau in opdracht van Luchtreizen om reizen te promoten. Om geloofwaardigheid aan het bericht te verlenen, boden ze verschillende academici geld aan om hun naam aan de formule te verbinden. De universiteit van Cardiff, waar Arnall op dat moment werkte, distantieerde zich korte tijd later in de Britse media van Arnall. Ook inhoudelijk kreeg het bericht veel kritiek. Zo ontbreekt elke verklaring voor hoe de formule is samengesteld, en meet de formule niet in de grootheid ’tijd’. Casper Albers, hoogleraar statistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen, noemde de formule in 2020 net zo onzinnig als een formule als ‘drie keer woensdag gedeeld door andijvie’. Het is pseudowetenschappelijk. Arnall beweerde achteraf dat hij geen spijt heeft van het bedenken, maar het zou eerder zijn bedoeling zijn mensen aan het denken te zetten over geluk. Een winterdepressie bestaat, maar is een langdurige toestand die klinisch aan te tonen is en geen eendaags verschijnsel wat Blue Monday suggereert te zijn.  

Blauw volgens de AI-modus

Blauw is een primaire kleur die rust, vertrouwen, stabiliteit en kalmte symboliseert. Het bevindt zich in het spectrum tussen cyaan en violet (ca. 470 nm). Het is een koele, veelzijdige kleur die vaak wordt gebruikt in interieurs voor een frisse, ruime uitstraling. Varianten variëren van lichtblauw en turkoois tot diep marineblauw. Belangrijke aspecten van de kleur blauw:

• Symboliek & Psychologie: Blauw staat voor intelligentie, wijsheid, waarheid en geloof. Het wordt vaak geassocieerd met het mannelijke geslacht en heeft een kalmerend effect op lichaam en geest.
• Interieur & Design: De kleur creëert een rustige en betrouwbare sfeer, ideaal voor slaapkamers of werkruimtes. Het kan echter koeler uitpakken bij noordelijk licht.
• Soorten Blauw: Er zijn talloze tinten, waaronder: Lichtblauw/Pastelblauw: Voor een ontspannende, frisse sfeer, Marineblauw/Donkerblauw: Zorgt voor luxe en diepte, Turkoois/Petrol: Warme varianten.
• Toepassingen: Naast de lucht en zee, wordt de kleur op grote schaal gebruikt in bedrijven voor uitstraling van professionaliteit en betrouwbaarheid.

Blauw is in de schilderkunst een primaire kleur die niet door mengen kan worden verkregen. Historisch gezien was het een moeilijke kleur om te verkrijgen, met azuriet als een van de eerste pigmenten.  

Het geheime leven van kleuren – Kassia St Clair

Een prachtig full colour boek over de geschiedenis van kleuren – een must voor iedere kunstliefhebber. Er is een nieuwe druk met 25 extra kleuren. Dus als u besluit om dit onmisbare boek te kopen (oranje is ook geanalyseerd), kies dan voor de nieuwste druk met de zwarte omslag! In Het geheime leven van kleuren heeft Kassia St Clair haar levenslange obsessie met kleuren gegoten in een uniek boek, waarin ze betoverende verhalen vertelt over de 75 bekendste tinten en kleurschakeringen. Waarom wordt de maagd Maria in de Renaissance bijna altijd in het Blauw afgebeeld? Waarom zijn worteltjes oranje? En waarom zie je groen van jaloezie? Het geheime leven van kleuren gaat over mode en politiek, kunst en oorlog, over het geel van Van Goghs zonnebloemen, over Picasso’s blauwe periode, over het rood in de grottekeningen van Lascaux en over de fluorescerende kleuren van punk. Het geheime leven van kleuren is een levendige geschiedenis van kleuren en de onvergetelijke verhalen die erachter schuilgaan. Het geeft een geheel nieuwe blik op onze geschiedenis en cultuur; na het lezen van dit boek zal kijken naar kleur nooit meer hetzelfde zijn. Over Het geheime leven van kleuren: ‘Een geestverruimende reis rond de wereld zonder van je schildersezel te hoeven wijken. Elke kleur heeft een verhaal en in dit boek zijn de meest betoverende, schokkende en tot nadenken stemmende verzameld. Het wordt nog lastig je gang zomaar magnoliawit te schilderen na het lezen van dit inspirerende palet aan verhalen.’ Simon Garfield, auteur van Precies mijn type, Op de kaart en Mauve  

Welke blauwe zegels heeft u van Nederland en België in uw collectie?

  Bron: Naarden the Art fair.  

Meer info:

Naarden the Art fair, van 22 tot en met 25 januari 2026, Naarden Vesting: https://naardenartfair.nl/ Nederlands Vestingmuseum: https://www.vestingmuseum.nl/ Meer Blue Monday: https://historiek.net/blue-monday-blauwe-maandag/86869/