Nogmaals Paardenrassen- & Praat met de hand-emissie

Op 13 september 2021 zijn twee postzegelemissies uitgegeven: ‘Nederlandse paardenrassen’ met tien verschillende postzegels en ‘Praat met de hand’ met zes verschillende postzegels. Tussen beide series bestaan verschillen en overeenkomsten.  

1) Fotografisch – grafisch postzegelontwerp

• Grafisch ontwerper Jaap Biemans heeft een fotografisch postzegelontwerp samengesteld met daarop tien uitsneden van vier verschillende paarden. Portretfotograaf Eva Roefs heeft de foto’s vervaardigd.

• Grafisch ontwerper Bart de Baets heeft een grafisch postzegelontwerp met daarop acht kleurige getekende handen in verschillende standen.

2) Geïndividualiseerd én totaal postzegelontwerp

1. Aanvankelijk werd van iedere postzegelemissie van iedere postzegel een postzegelvel met honderd postzegels gedrukt. Om ‘efficiënt-postzegel-verkoop-technische redenen is in 1995 hiervan afgestapt: het postzegelvel blijkt dé oplossing te zijn! Efficiëntie speelde daarbij de hoofdrol: het tijdrovende scheuren van postzegels verdwijnt daarmee, bovendien beschikt de consument als aantrekkelijkheid over een voorraadje postzegels voor de frankering van brief of kaart. Voor de kinderpostzegelverkoop is het postzegelvel echter al in 1966 ingevoerd.
2. Een postzegelontwerper interpreteert zijn ontwerpopdracht van PostNL voor een postzegelvel verschillend. De ene ontwerper legt het accent vooral op iedere individuele postzegel van het velletje, terwijl de andere de nadruk legt op het postzegelvel als totaalopdracht, waarin een aantal postzegels geïntegreerd in het geheel dienen worden opgenomen. Het nadeel hiervan kan wel zijn dat een postzegel als deel van een groter geheel inhoudelijk moeilijker is te duiden. Bij het ‘geïndividualiseerde’ postzegelvel kan gesteld worden dat de som der delen meer is dan het geheel. Bij het ‘totaal-ontworpen’ postzegelvel geldt de uitspraak: het geheel is meer dan de som der delen.

 

2a) Geïndividualiseerde paardenemissie

a) Op het paardenpostzegelvel staan tien verschillende door de perforatie begrensde afbeeldingen. Toen ik na de koop van het velletje de individuele postzegel per paardenras op een rijtje onder ogen kreeg, ontdekte ik pas dat er nog een bijzonderheid per paard in het postzegelvel aanwezig is: Friese paard

• Friese paard: naast het linker en rechter hoofd is het paard in de kenmerkende drafhouding tijdens de dressuur actief in beeld gebracht.

Groninger paard

• Groninger paard: Legende vervult de ‘door-geef-luik-functie-van-het-leven’ door het paard vóór de conceptie en ná de geboorte van het veulen Sophia speelt merrie Legende de moederrol.

Gelderlander

• Gelderlander: kleurtegenstelling door bles en de wederzijdse communicatie tussen paard – kijker staan in dit postzegelduo centraal.

Trekpaard

• Trekpaard: de individualiteit van het paard krijgt de aandacht, terwijl op de andere postzegel het paard aan hem als ‘onbetrokken’ kijker voorbij gaat.

b) Op het handen-postzegelvel zijn maar liefst acht gefingeerde handen met polsen en gedeeltelijk zichtbare armen over het gehele postzegelvel uitgespreid afgebeeld.

2b) Totale handen-emissie

Bij het handen-postzegelvel zijn de getekende handen over het gehele postzegelvel in verschillende houdingen en standen verspreid (dus inclusief de postzegelranden links, rechts & onder). Een brief of kaart gefrankeerd met een van deze postzegels mist als fragment de entourage van het totaalbeeld. Logisch is de vragende reactie-opmerking: “Begrijp je dan wat ermee bedoeld wordt?” Wie uit de homowereld informeert me (én de lezer) nader over het functioneren van de naar beneden én de naar boven gerichte hand?

3) Gezamenlijk verbindende

De paarden- en de handen-emissie stemmen op één punt met elkaar overeen. Beide postzegelseries geven realistisch-geïdealiseerd kenmerkende deelafbeeldingen uit de paardenwereld en homowereld. Deze visie geldt met name voor de aanhangers van beide postzegelonderwerpen. Anderen kunnen er gevoelsmatig uiteraard een geheel ander, afwijkend zicht op hebben.

3a) Postzegelemissie paarden

De tien detailafbeeldingen verbeelden op overtuigende wijze dat alle aandacht vooral op het paardenhoofd is gericht. Van de tien afbeeldingen is er maar liefst acht keer aandacht voor het karakteristieke hoofd van het paard. De twee resterende afbeeldingen, de omhoog staande paardenstaart (uiteraard in combinatie met die van paard en veulen) en de dravende voorbenen, verbeelden op ingenieuze wijze het voortbestaan van het paard voor de paarden-aanhangers uit de (draaf)paardenwereld.

3b) Postzegelmissie handen

Tussen de poses en bewegingen van de hand van de ontwerper en die op het postzegelvel bestaat een overeenkomst. Bart de Baets verwoordt zijn persoonlijke visie op de mannenliefde op een treffende wijze, die hij in een reactie op het postzegelblog-artikel ‘Gebarentaal: Praat met de hand’ van 12 september (reactie 22/9 om 15.31 uur) aldus onder woorden brengt: “Ik herken hier mijn eigen grote mannelijke handen, die er voor zorgen dat ik wat vrouwelijk een sigaret rook of dat ik een nootje uit een schaaltje pak, ik dat één voor één doe in plaats van een hele schep en die vervolgens hap, slik, weg verorber.” Door de verfijnd vrouwelijke afbeeldingen van arm-, pols- en handbewegingen (als de karakteristieke en in het oog vallende detailhandeling van homo’s) verbeeldt De Baets op rake wijze deze activiteit op het postzegelvelletje.

3c) Durf jezelf te laten zien zoals je bent

“Laat jezelf zien! Je mag er zijn. Omarm de kanten van jezelf waar je niet zo blij mee bent, want ook die kanten maken wie je bent. “ (kwetsbare uitspraak van een mannenliefhebber)