Op welke vrouwen zijn wij trots?
Ik ben natuurlijk trots op mijn vrouw, mijn twee dochters en drie kleindochters. Maar welke vrouwen zouden het verdienen om op een postzegel afgebeeld te worden? Ik heb de postzegelcatalogus eens doorgebladerd en kwam er wel een aantal tegen. Maar het hadden er best wat meer mogen zijn.
Vrouwendag
De internationale Vrouwendag vindt elk jaar plaats op 8 maart. Het is een eerbetoon aan een staking van Amerikaanse vrouwen in de kledingindustrie in 1908. Ze vochten voor betere arbeidsomstandigheden, kortere werktijden en gelijke rechten. Dankzij Clara Zetkin (1857 – 1933) werd 8 maart in 1910 voorgesteld en sinds 1978 officieel erkend door de VN. Clara Zetkin was een Oost-Duitse activiste en de DDR gaf met enige regelmaat een postzegel over haar uit.
[one_half]
[/een_half] [een_half_laatste]
[/ One_half_last]
Saskia Uylenburgh (1612-1642)
Wellicht een verrassende keuze van mij, maar ik ga dat uitleggen. Zij was de eerste vrouw van Rembrandt van Rijn en ‘de liefde van zijn leven.’ Ze stond model voor een aantal van zijn belangrijke werken. Saskia en Rembrandt kregen vier kinderen. Hiervan overleden er drie kort na hun geboorte. Alleen Titus, hun jongste zoon, bleef langer in leven. In 1634 trouwde ze met Rembrandt en acht jaar later overleed zij, pas 30 jaar oud. In deze periode heeft ze dus vier kinderen gekregen. Rembrandt was een zelfverzekerde man en duldde weinig tegenspraak. Geen gemakkelijke echtgenoot dus. Toen Rembrandt met zijn bekendste schilderij ‘de Nachtwacht’ bezig was, overleed Saskia. De Nachtwacht bestond alleen uit mannen. Bijzonder is het dus dat Rembrandt er ook een vrouw op heeft geschilderd, wat historische gezien niet klopt. Volgens sommige kenners heeft Rembrandt hier zijn overleden vrouw Saskia als engeltje afgebeeld als eerbetoon aan haar. Als ik ze vergelijk, zie ik wel wat overeenkomsten. Weet iemand of het inderdaad Saskia is die op de Nachtwacht staat?
[one_half]
De afgebeelde vrouwen op dit postzegel vel zijn:
Alexine Tin Haag (1835 – 1869) was een ontdekkingsreizigster in Centraal-Afrika en de Sahara;
Belle van Zuylen (1740 – 1805) was een Franstalige schrijfster en componiste;
Trijn van Leemput (1530 – 1607) was een Utrechtse verzetsheldin in de Tachtigjarige Oorlog;
Maria van Oosterwijck (1630 – 1693) was een kunstschilder in de barokperiode;,
Maria van Bourgondië (1457 – 1482) verleende de gewesten in de Nederlanden privileges;
Anne Zernike (1887 – 1972) werd in 1911 de eerste vrouwelijke predikant van Nederland.
Met betrekking tot schrijfster Belle van Zuylen: een stukje tekst van haar staat op een zomerzegel uit 1978. Met de in het Frans geschreven brief informeert Belle haar hartsvriendin over het afwijzen van een huwelijkskandidaat. Het ‘bijschrift’ op de postzegel luidt: ‘Lezen en schrijven verandert werkelijk het bestaan van de mens…’ De naam ‘Belle van Zuylen’ staat in rood verticaal rechts op de zegel,
Helden van toen en nu
In 2010 gaf PostNL ter gelegenheid van 75 jaar zomerpostzegel een vel postzegels uit onder de titel ‘Helden van toen en nu’ met drie mannen en drie vrouwen. De volgende vrouwen werden hiervoor geselecteerd: Fanny, Mies en Annie. Ik vind dit wel een terechte keuze.
Fanny
Fanny Blankers-Koen (1918 – 2004) won tijdens de Olympische Spelen in Londen vier gouden medailles op de 100 m, de 200 m, de 80 m horden en de 4 x 100 m estafettes. Haar bijnaam werd daardoor ‘de vliegende huisvrouw’. In 1999 werd zij door de internationale atletiekfederatie IAAF gekozen tot internationaal atlete van de 20e eeuw. Bonaire gaf een gouden postzegel uit over haar.
[one_half]
[/ One_half_last]
Mies
Mies Bouwman (1929 – 2018) wordt als televisiepresentatrice beschouwd als een tv-legende en wordt hierdoor ook wel gezien als de ‘Koningin van de Nederlandse televisie’. Bekende programma’s van haar waren onder meer ‘In de hoofdrol’ en ‘Zo is het toevallig ook nog eens een keer’.
[one_half]
[/ One_half_last]
Annie
Annie M.G. Schmidt (1911 – 1995) was dichteres en schrijfster van liedjes, boeken, toneelstukken, musicals en radio- en televisiedrama. Ze werd vooral beroemd met kinderboeken zoals ‘Pluk van de Petteflet’ en series kinderverhalen zoals ‘Jip en Janneke’.
[one_half]
[/een_half] [een_half_laatste]
[/ One_half_last]
Vrouwenwandeling
Als stadsgids in Leiden geef ik ook vrouwenwandelingen over bekende, beroemde en beruchte Leidse vrouwen. De beruchtste vrouw allertijden in Leiden is ‘Goeie Mie’ de bijnaam van Maria Catharina Swanenburg (1839 – 1915). Zij staat in het Guinness boek of records als recordhoudster van het aantal mensen vergiftigen (meer dan 100) waarvan er tussen de 30 en 40 zijn overleden. Daar zijn we natuurlijk niet trots op in Leiden. Maar wat vindt u: moet er een postzegel komen van Goeie Mie, de Leidse Gifmengster? Ik ben benieuwd naar uw reacties. 
Mooi artikel, Willem!
Ook een goede inspiratie voor PostNL voor een nieuwe postzegeluitgifte met vrouwen
Dank voor je compliment Rachel. Ik stuur je reactie door naar PostNL. Voor 2029 zou aandacht voor Aletta Jacobs die in 1929 overleed wel passend zijn. Maar zo zijn er natuurlijk meer vrouwen waar we trots op mogen zijn.
Op de Vrouwenkiesrecht-postzegel staat onder de letters ‘KIES’ inderdaad Aletta Jacobs naast Rosa Manus, toenmalige eerste secretaresse van de Vereniging van Vrouwenkiesrecht. Beide dames zijn letterlijk en figuurlijk onlosmakelijk met vrouwenkiesrecht verbonden.
De manifestatie-optocht ‘Stille betoging’ (in blauwe uitvoering op de postzegel) vond op 17 september 1913 plaats op het Binnenhof in de tuin van hotel ‘De Twee Steden’.
Huidige hoofd schilderkunst Rijksmuseum Pieter Roelofs stelt in Parool (17 oktober 2018) in het artikel ‘De 15 verborgen details van de Nachtwacht’ dat Rembrandts overleden vrouw niet op het schilderij is vereeuwigd: “Het is gewoon een meisje zoals de meester er velen heeft geschilderd.”
Dank voor je reactie Bate. Ik heb ook begrepen dat op de witte sjerpen van de dames bij de demonstratie stond:
“Grondwettelijke gelijkstelling van man en vrouw”