Postpakketverrekenzegels: Waar gaat dit over?

Onlangs vroeg iemand me of ik iets wist over twee Nederlandse portzegels. Het gaat om de 11 en 15 cent opdrukken die hieronder te zien zijn. Je zou deze zegels het beste kunnen opzoeken in een Nederlandse postzegelcatalogus, onder het kopje 'Portzegels'.   Onder 1924 ziet u een soortgelijke postzegel; het is er één uit een reeks van vier van dergelijke overdrukken. Het betreft overdrukken van 4, 5, 10 en 12 cent. Twee daarvan, de 4 cent en 12 cent, werden overgedrukt op exemplaren van de bontkraaguitgave van 1899-1921: de 4 cent over de olijfgroene 3 cent en de 12 cent over de rode 5 cent. Geen vermelding van de coupures van 11 en 15 cent. Hoe kan dat? Ik heb de gebruikelijke Google-zoekopdracht op internet uitgevoerd, maar aangezien de meeste oudere Nederlandse filatelistische literatuur (hopelijk) nog niet is gescand, leverde dat niet veel op. Vervolgens heb ik contact opgenomen met de bibliothecaris van de ASNP, Paul Swierstra, met de vraag of hij informatie over deze postzegels kon vinden. Binnen drie dagen vond ik een mooie envelop in mijn brievenbus met een index van alles wat hij had gevonden, plus kopieën van die vondsten. Aangezien de 11 cent-postzegel met opdruk de 22,5 cent-uitgave met bontkraag als basis heeft en de 15 cent-postzegel de 17,5 cent-uitgave met bontkraag, laten we eens kijken naar het gebruik van deze twee coupures. Het blijkt dat we terug moeten gaan naar 1921 om de reden te achterhalen waarom de postzegels met opdruk zijn ontstaan. Vanaf 1 maart 1921 was er geen behoefte meer aan losse 17,5 cent-postzegels. Tot dan toe was 17,5 cent het tarief voor een brief van de tweede gewichtsklasse (20 tot 40 gram) naar België. Op 3 januari 1921 werd dit gewijzigd naar 25 cent. De postzegels van 17,5 cent werden echter niet uit circulatie genomen, omdat 35 cent (2 x 17,5 cent) het tarief was voor een aangetekende brief naar het buitenland (20 cent plus 15 cent aangetekende toeslag). Vanaf 1 januari 1922 werden er door de PTT (destijds de Nederlandse postorganisatie) geen postzegels van 17,5 cent meer geproduceerd, maar er waren er natuurlijk nog wel een flink aantal in omloop. De postzegel van 22,5 cent met bontkraag, uitgegeven van 11 januari 1919 tot 3 januari 1921, kon worden gebruikt voor expresbrieven binnen Nederland, maar verloor daarna zijn functie. Zo bleef de PTT met onverkochte postzegels zitten en de Nederlanders, zuinige mensen als ze waren, wilden deze 'restanten' niet vernietigen. Ze werden gebruikt als basis voor rode opdrukken van 10 cent, zoals hier te zien is. Dit loste echter niet alle overschotten op, dus in 1924 werd besloten dat wanneer er nieuwe portzegels nodig waren, deze opnieuw gebruikt zouden worden. (en enkele andere) overtollige postzegels. Zo ontstonden de porto-overdrukken van 1924. De PTT merkte echter op dat de voorraad van de 11 en 15 cent overdrukken enigszins beperkt was in vergelijking met de andere coupures. Om ongewenste speculatie met deze postzegels te voorkomen, besloot de PTT ze 'intern' te gebruiken. Ze werden alleen gebruikt bij postkantoren in Amsterdam, 's Gravenhage (Den Haag) en Rotterdam, en dan alleen op formulier Model 88, dat bij retourzendingen of doorgestuurde pakketten werd gevoegd. Deze formulieren bleven eigendom van de PTT, zodat ze Ze verzekerden hen dat zij de toekomst van deze postzegels in handen hadden. Er was weinig bekend over deze nieuwe set van twee overgedrukte postzegels, zelfs niet onder de meeste PTT-medewerkers die werkzaam waren bij de drie genoemde postkantoren. Dit veranderde drastisch op 29 oktober 1925, toen afgestempelde versies van de 11 en 15 cent portzegels door de PTT werden geveild. Dit was de eerste keer dat het grote publiek (inclusief postzegelverzamelaars) van deze postzegels hoorde. De Bond (organisatie van Nederlandse postzegelverzamelaars) vroeg de PTT om opheldering. De Bond adviseerde haar leden om Koop deze postzegels niet (in 1926 werd deze aanbeveling ingetrokken), en beschouw ze ook niet als portzegels waarvoor port betaald moet worden. Hieronder volgt een kopie van het aanbevelingsbericht van de Bond, getiteld "Belangrijk bericht". Het antwoord van de PTT werd afgedrukt in het Maandblad voor Philatelie van 16 december 1925, waarin de geschiedenis van deze postzegels zoals hierboven beschreven werd uiteengezet. De Bond had bezwaar tegen de benaming 'portzegels', aangezien deze uitsluitend werden gebruikt voor het retourneren of doorsturen van postpakketten. De Bond bedacht de naam 'postpakketverrekenzegels', een typisch lang Nederlands woord, samengesteld uit drie delen: pakket, verreken en zegel. Het is moeilijk om een ​​Engelse naam van één woord voor deze postzegels te bedenken. Omdat de Bond de Nederlandse postzegelcatalogus beheert, zijn deze postzegels te vinden onder 'Postpakketverrekenzegels' en niet onder 'Portzegels'. In de loop der jaren hebben verschillende prominente postzegelverzamelaars voorgesteld om deze postzegels onder het hoofdstuk 'Portzegels' van de catalogus te plaatsen, maar tot nu toe is dit niet gebeurd. Tradities zijn moeilijk te doorbreken! Zoals gezegd werden deze postzegels door de PTT geveild, maar alleen als gebruikte en uitgeknipte kopieën van de Model 88-formulieren. Tijdens de Nederlandse postzegel- en muntenveiling van 28, 29 en 31 maart 2008 werd echter het unieke exemplaar (zie afbeelding hieronder) geveild. Het is de enige bekende envelop met een complete set postpakketverrekenzegels. Deze werd verkocht voor € 3,600. Het betreft een complete envelop, gefrankeerd met 74 cent, bestaande uit postpakketverrekenzegels van 11 cent (5x) en 15 cent, plus portzegels van 4 cent; afgestempeld met 's Gravenhage PP Zaanstraat 12-8-1924 (dit komt overeen met 8 december 1924 in Amerikaanse termen). Please note that the only legitimate cancellations on these stamps are: Amsterdam Pakketpost 6 ’s Gravenhage P.P. Zaanstraat 3 (P.P = PakketPost) Rotterdam Pakketpost 1. The dates of the De annuleringen kunnen alleen uit 1924 of 1925 stammen, niet uit 1923 en 1924 zoals de NVPH-catalogus aangeeft. De NVPH-catalogus van 2011 vermeldt deze postzegels op pagina 343 als PV 1 (11 cent) en PV 2 (15 cent). Ze zijn bekend met vier verschillende perforaties: Kamperforatie 12½, Lijnperforatie 11½ x 11 en Lijnperforatie 11½. Aantal gedrukte exemplaren: 11 cent 66,300, 15 cent 25,300. Catalogusprijzen: 11 cent wordt vermeld voor € 4.50 (gebruikt), € 2,250 (nieuw), 15 cent voor € 60 (gebruikt), € 20,000 (!) (nieuw). Zoals gezegd werden deze postzegels voor het eerst geveild in 1925, maar er volgden vele andere veilingen en men schat dat het totale aantal exemplaren dat op veilingen is verkocht nu als volgt is: 11 cent tussen 15,660 en 16,400, 15 cent tussen 4,700 en 3,900. Deze aantallen liggen ver onder de door NVPH vermelde aantallen. Vraag: Waar zijn ze allemaal gebleven? Let op: Als u de Scott-catalogus van 2009 raadpleegt, leest u het volgende op pagina 1261 onder de rubriek 'Nederlandse portokosten': De postzegels van 11 cent op 22 cent en 15 cent op 17 cent bestaan. Deze werden door de postdienst gebruikt voor de berekening van de kosten voor pakketpost. Scheidsrechters: Bibliotheek van de Amerikaanse Vereniging voor Nederlandse Filatelie Diverse aantekeningen in de filatelie, 1925, 1926 J. Dekker, Hoe twee portzegels in de ban werden gedaan, Philatelie, October 1975, pages 528-532, also How Two Postage Due Stamps Were ‘Excommunicated’, ASNP Magazine Vol. 01/3, March 1976 (same article, but translated) Handboek Postwaarden Nederland, Section A9, Johan. Enschedé L. Goldhoorn, De Portzegels van 11 en 15 CNT, De Postzak # 119 (pagina 18, 19) en #120 (pagina 55, 56), PO&PO, 1977 Mr. A. van der Flier, Postpakketverrekenzegels, Filatelie van A to Z, pages 84,85, Cantecleer, De Bilt, 1994