Samos
Filatelie kan soms een raadsel opleveren. Neem bijvoorbeeld deze postzegel. Wat voor soort postzegel is dit, en wat is de betekenis van de opdruk "Samos Turkije 1926"? Tegenwoordig is het erg handig dat je de hulp kunt inroepen van een gespecialiseerde vereniging om je te helpen bij je onderzoek – in dit geval de Griekse Postzegelclub.
De postzegels
Tijdens mijn zoektocht op een veilingsite naar postzegels met een politie-thema, stuitte ik op deze twee blokken postzegels.
De tekst op de postzegels luidt: "Politieheffingen". Dit gaf me het vermoeden dat het om "politiebelastingzegels" ging. Ik stuurde een scan naar de Griekse Postzegelclub om te kijken of zij me meer informatie konden geven. Het antwoord kwam snel: "Het zijn belastingzegels voor politiepensioenen uit 1955 (!). Nooit gebruikt gezien. Ik heb ze zelf ook." De opdruk is een propagandastuk. Ik vroeg de verkopers van de postzegels en enkele andere Grieken om een verklaring, maar kreeg geen antwoord. In 1912 werd Samos een Griekse regio; dus waarom "Samos Turkije 1926" erop staat, weet ik niet. Op de postzegels staat in ieder geval een waarde en de opdruk als bewijs van betaling voor infanteristen en militaire politie.
Het eiland Samos
Samos is een Grieks eiland in de oostelijke Egeïsche Zee, voor de kust van Turkije.
Tijdens mijn vakantie in Turkije voer ik langs Samos. Het eiland heeft een rijke geschiedenis. Door de jaren heen maakte het deel uit van het Perzische Rijk, het Griekse Rijk, het Romeinse Rijk, het Byzantijnse Rijk, de Republiek Venetië en het Ottomaanse Rijk, waarna het in 1912 deel ging uitmaken van Griekenland (daarom staat er op deze postzegel ook Turkije afgebeeld, omdat de Grieken en Turken in 1926 niet bepaald op goede voet stonden). De Griekse wiskundige en filosoof Pythagoras, bekend van de stelling van Pythagoras (a² + b² = c²), werd op het eiland geboren.
Het stadje Pythagorion in het zuidoosten van het eiland ligt aan de kust en is sinds 1955 naar hem vernoemd.
Mijn vriend, Fried Strolenberg (verblijft op Samos!) schrijft hier over het volgende:
Heel leuk ik had er geen verklaring voor. Ik heb die zegels al eens gezien. Ik meen bij delcampe, maar ik kon ze niet thuis brengen. Samos is inderdaad sinds 1912/1913 bij Griekenland. Er is een herdenkingsboek in 2014. uitgegeven dat heb ik. Er zijn ook fiscale zegels geweest. bv. Op tabak van Samos. Turkse tabak van Samos.
In 1922 is hier de grote uitwisseling geweest d.w.z. Alle moslims moesten uit Griekenland weg naar Turkije en alle Grieks Orthodoxen moesten van Turkije naar Griekenland. Toen zijn veel families en vrienden uit elkaar gerukt. Samos had toen nog altijd tot 1922 goede connecties met bv Smyrna. Maar toen kwam Atta Turk met zijn volksverhuizing. Veel mensen uit voor azië zijn naar Griekenland gevlucht en hebben al hun bezittingen moeten achterlaten. Dat is ook de opkomst geweest van de rembetica (treurmuziek over het verlies van microe azia).
In Turkije wordt nog altijd het jaar 1922 als een feest gevierd. Tot verdriet van de Grieken. Als hier op het eiland iets fout gaat dan hebben de Turken dat gedaan.
Er zijn zelfs namen verandert dat men niet meer kon zien dat de mensen uit klein Azië waren.
Een paar jaar geleden hadden de Turken op Mikale het punt dat het dichts bij Samos ligt (1,5 km) een grote Turkse vlag opgehangen. In de krant van Samos werd dat uitgelegd als regelrechte provocatie.Toen de vlag door de wind in flarden gescheurd was, werd hier op het eiland keihard gelachen.
De verhouding is nog altijd moeizaam met veel oud zeer. Heel veel leger om Samos te beschermen tegen de Turken. Toch gaat er elke dag een veerboot naar Turkije en terug in de zomer. In de winter een paar keer per week.
We willen het volgend jaar met de auto de resten van de Griekse tempels bezoeken in klein Azie.
Aanvankelijk wilden we dat met onze Griekse auto doen, maar dat heeft men ons afgeraden.
Het jaar 1926 en het opschrift Turkije blijft een raadsel. Ik dacht eerst aan vervalsingen. Ik zal nog eens navraag doen in het postkantoor van Pythagorio. Daar heb ik verzamelaar ontmoet die ook op delcampe verkoopt onder de naam Evangelis. Misschien weet hij meer. Ik laat het je weten.
Trouwens per 1september ben ik ook lid van de Griekse Postzegelvereniging in Nederland. Ze hebben een grote verzameling aan historische gegevens. Ben eens benieuwd wat het brengt.
‘@ Jos: bedankt voor je inspanningen. Leuk verhaal van Fried