De geschiedenis van het postzegelverzamelen, deel 17 – Duitsland in 1862

Eind jaren zeventig verscheen een fascinerende reeks artikelen van de heer K. Kouwenberg over de geschiedenis van het postzegelverzamelen in het Nederlandse tijdschrift Philatelie. Deze reeks inspireerde Rob Smit, eigenaar van PostBeeld, om de geschiedenis van het postzegelverzamelen in delen te herschrijven. Dit is deel 17 – Duitsland in 1862. Zoals eerder al bleek, bloeide de filatelie in 1862. Vooral in Parijs, Londen en Brussel. Maar wat gebeurde er in Duitsland? Duitsland was destijds geen eenheid, maar een unie van staten. Wellicht doordat de afzonderlijke staten hun eigen postzegels uitgaven en er daardoor een enorme variëteit beschikbaar was, kwam het verzamelen van postzegels als hobby in Duitsland minder snel op gang. Maar het virus had Duitsland bereikt. Op 8 oktober 1862 verscheen in "Der Bazar", een mode- en familiemagazine uitgegeven door Louis Schaefer in Berlijn, het eerste deel van een reeks getiteld "Briefmarken und Briefmarken-Sammlungen" (Postzegels en postzegelverzamelen). De reeks, bestaande uit 23 delen, was gebaseerd op bewerkte versies van artikelen die oorspronkelijk door Natalis Rondot in het Franse "Magasin Pittoresque" waren geschreven. In het laatste deel, gepubliceerd op 15 maart 1864, verklaarde de auteur dat postzegelverzamelen 'niets meer dan een tijdelijke rage' was. De auteur van de reeks is onbekend gebleven. In het tijdschrift 'Illustrierte Zeitung' (geïllustreerde krant), uitgegeven door von Weber in Leipzig, staat – in nummer nr. 1014 in 1862 – een artikel getiteld “Die Briefmarken-Sammlungen” (De postzegelverzamelingen). In dit artikel werd al melding gemaakt van vervalsingen. Ook de eerste Duitse catalogus verscheen in 1862 en dat najaar bracht uitgeverij Dürr'schen Buchhandlung een “Handbuch für Briefmarken-Sammler” (Handboek voor de postzegelverzamelaar) uit. Ook in Leipzig, het is niet zeker of het eerder of later was, werd een catalogus gepubliceerd met de titel «Übersicht aller bekannten von 1849 bis 1862 emittirten Franco-Marche» (Overzicht van alle bekende postzegels uitgegeven van 1849 tot 1862). Het jaartal 1849 in deze catalogus van Zchiesche en Köder is duidelijk een drukfout en zou 1840 moeten zijn. De catalogus bestond slechts uit een lijst van acht pagina's. Latere edities van deze publicatie verschenen in grotere oplages en waren ongetwijfeld een belangrijke factor in de ontwikkeling van het postzegelverzamelen in Duitsland. Zschiesche en Köder waren de eigenaren van een bekende handel in munten, medailles en antiquiteiten in Leipzig, die zich ook met postzegelhandel bezighield. We komen het bedrijf later in deze reeks nog tegen.